Bateria z Bagdadu

Odkrycie podczas wykopalisk

Wilhelm Konig to archeolog, który 18 lipca 1938 roku prowadził wykopaliska na obrzeżach Bagdadu. Podczas tych prac odnalazł dziwny i tajemniczy przedmiot. Artefaktem było naczynie wykonane z gliny. Było zatkane glinianem korkiem. Dodatkowo w środku znajdował się żelazny pręt, który był owinięty miedzianą blaszką.

Po przeprowadzeniu wstępnych badań okazało się, że w skorodowany walec był wystawiony na działanie kwaśnej substancji. Mógł to być ocet lub wino. Zanurzony metal z upływem czasu zaczął po prostu ulegać procesowi niszczenia.

Dlaczego tak nazwano ten artefakt?

Powstaje następujące pytanie: Dlaczego przedmiot ten został nazwany baterią? Odpowiedź jest dość prosta, ponieważ jego budowa odwzorowuje właśnie obecnie bardzo popularne źródła energii. Według teorii naukowca miedź i żelazo stanowiły elektrody, a ocet był elektrolitem. Smoła została wykorzystana do uszczelniania oraz izolacji elektrycznej.

Budowa baterii z Bagdadu

Wszystko to byłoby bardzo logiczne i miałoby dużo sensu, ale istnieje pewien problem. Pierwsze udokumentowane eksperymenty z elektrycznością były prowadzone dopiero miedzy XVIII, a XIX wiekiem naszej ery. Wiek samego artefaktu został oszacowany na przybliżony okres między 250 r. p.n.e, a rokiem 224 n.e.

Budowa artefaktu

Artefakt opisano jako lekkie gliniane naczynie, bez szyjki. Waza miała wysokość około 15 cm. Miedziany cylinder, który znajdował się wewnątrz miał średnicę 2,5 cm oraz wysokość około 9 cm. W środku tego cylindra znajdował się właśnie żelazny pręt, który został dość mocno zniszczony przez korozję. Został on umocowany korkiem asfaltowym. Jednak górna część pręta wystawała nieco ponad 1 cm nad samym korkiem. Drugi koniec pręta nie sięgał dna cylindra.

Eksperymenty

Znaleziskiem zainteresowało się wielu naukowców i zaczęli oni przeprowadzać niezależne eksperymenty. Do tego celu użyli kopii odnalezionego artefaktu. Wyniki eksperymentów były zaskakujące. Każda z tych baterii potrafiła w ciągu 1 dnia wytworzyć prąd o napięciu 0,25-0,5 V oraz natężeniu 0,5 A.

Źródło prądu z odległych czasów?

Początkowo założono, że bateria była stosowana podczas galwanizacji, jednak było to zbyt małe napięcie, aby proces ten można było wykonać. Sprawę postanowili zbadać słynni badacze z programu "Pogromcy mitów". Zbudowali replikę artefaktu, ale uzyskali tylko 0,3 wolta. Takie napięcie było zbyt małe do jakichkolwiek zastosowań. Gdy połączono dziesięć naczyń tego typu to udało się uzyskać 4 wolty, a to już pozwalało na galwanizację.

Ciekawostką jest to, że w tym rejonie świata odnajdowano już podobne naczynia, również z prętami w środku i śladami działania kwasu.

Zastosowanie

Jakie zastosowanie mogła mieć bateria z Bagdadu? W tym temacie można odnaleźć wiele teorii. Jedna z nich wspomina o tym, że była ona wykorzystywana do procesu galwanizacji oraz nanoszenia stosunkowo cienkich warstw metalu na inne powierzchnie wykonane z metalu. Okazało się, że złotnicy z Bagdadu jeszcze do niedawna używali bardzo podobnych ogniw galwanicznych.

Inne teorie mówią o wykorzystaniu jej podczas elektroterapii lub do celów religijnych. Jeszcze inne doniesienia wspominają, że znalezisko mogło służyć do przechowywania papirusów. Jednak w naczyniu nie znaleziono obecności tego materiału. Tak naprawdę nie ma pewności do czego wykorzystywano artefakt. Jedno jest pewne. Zbudowane repliki były w stanie wytworzyć prąd, jednak do oświetlenia pomieszczenie z pewnością nie wystarczyło by go. Prawdziwe zastosowanie prawdopodobnie pozostanie tajemnica tamtych czasów.

Niestety nie ma i nie będzie już możliwości, aby móc przeprowadzić kolejne eksperymenty związane z baterią z Bagdadu, ponieważ artefakt został skradziony z muzeum w Bagdadzie. Kradzieży dokonano w 2003 roku podczas II wojny w Zatoce Perskiej.

• https://www.antyradio.pl/News/Bateria-z-Bagdadu-Czy-w-starozytnosci-znano-elektrycznosc-35904
• https://www.youtube.com/watch?v=6ti9hXEe8x0
• https://porcjawiedzy.pl/2020/11/do-czego-sluzyla-bateria-z-bagdadu.html

Data opublikowania: 2022-01-12

Autor: Dariusz Wojciech Ptaszyński