Etapy rozwoju cywilizacji

Skala Kardaszowa

Etapy rozwoju cywilizacji zostały sklasyfikowane w tzw. Skali Kardaszowa. Jest to klasyfikacja, która opisuje stopień zaawansowania technicznego określonej cywilizacji. Została zaproponowana przez rosyjskiego astronoma Nikołaja Kardaszowa w 1964 roku. W późniejszym czasie nastąpiło rozwinięcie tej skali przez innych. Główne kryterium klasyfikacji obrane przez Kardaszowa to ilość energii, która jest wykorzystywana przez określoną cywilizację.

Podstawowe poziomy skali

• Typ I – cywilizacja jest zdolna do pełnego wykorzystania zasobów energii, które są dostępne na jednej planecie. Według szacunków taka cywilizacji posiada następujące możliwości:
  • znaczny stopień kontroli nad swoją planetą (np. powstrzymywanie trzęsień ziemi, huraganów),
  • kontrolowanie i wykorzystywanie reakcji termojądrowych,
  • kolonizacji kosmosu,
  • sonda von Neumanna artykuł dostępny tutaj),
  • satelita Dysona–Harropa (artykuł dostępny tutaj),
  • sfera Bernala (artykuł dostępny tutaj),
  • osobliwość technologiczna (artykuł już niedługo).
• Typ II – cywilizacja tego typu potrafi wykorzystać całą energię, która jest emitowana przez gwiazdę centralną w danym układzie planetarnym. Taki stopień zaawansowania dopuszcza następujące możliwości:
  • podróże międzygwiezdne,
  • pierścień Nivena (artykuł już niedługo),
  • sfera Dysona (artykuł już niedługo),
  • bojowe stacje kosmiczne zdolne niszczyć całe planety,
  • superkomputer Matrioszka (artykuł już niedługo),
  • Fizyk Michio Kaku przypuszcza, że cywilizacja ludzka ma szanse osiągnąć ten poziom około 2800 roku.
• Typ III – cywilizacja w tej fazie rozwoju jest już zdolna do tego, aby móc wykorzystywać zasobów energii znajdujące się w całej galaktyce. Przypuszczalne możliwości dla cywilizacji o tym stopniu rozwoju:
  • włada galaktyką,
  • energię czerpie z milionów gwiazd,
  • potrafi także czerpać energię z gwiazd neutronowych i czarnych dziur,
  • Michio Kaku uważa, że cywilizacja ludzka masz szansę osiągnąć ten etap za co najmniej około 100 000 lat.

Do pierwotnej skali Kardaszowa zaproponowano także inne poziomy

• Typ 0 – nie występuje w oryginalnej skali Kardaszowa. Do tego typu jest zaliczana cywilizacja ziemska. Warunki, które musi spełnić cywilizacja:
  • inteligentne stworzenia, które zamieszkują określoną planetę powinny przejawiać podstawowe umiejętności cywilizacyjne,
  • potrafią żyć w zorganizowanym życiu miejskim,
  • posiadać pismo,
  • mieć rozwinięty handel,
  • posiadać pewien rodzaj organizacji zajmowanego terytorium,
  • być w stanie wznosić monumentalne budowle za pomocą prostych sposobów,
  • Według Michio Kaku ludzkość osiągnie kolejny poziom cywilizacyjny w 2100 roku.

Następne poziomy rozwoju cywilizacji zostały zaproponowane przez amerykańskiego pisarza fantastyki naukowej Isaaka Asimova

• Typ IV – cywilizacja, której poziom rozwoju pozwala na wykorzystanie energii dostępnej w swojej supergromadzie. Możliwości takiej cywilizacji:
  • włada całą supergromadą galaktyk,
  • czerpie energię z tysięcy galaktyk.
• Typ V – cywilizacja posiada umiejętności pozwalające na wykorzystanie energii z całego dostępnego Wszechświata.

• Typ VI – cywilizacja posiadająca taki stopień zaawansowania ma możliwość wykorzystania energii z wielu wszechświatów. Cechy takiej cywilizacji:
  • wysoki rozwój umożliwia także zmienianie praw fizycznych wszechświatów równoległych,
  • pozwala na przemieszczanie się między wszechświatami (np. uciec z zapadającego się wszechświata).
• Typ VII – cywilizacja określana jako „boska”. Najwyższy stopień rozwoju pozwala na:
  • zdolna do kreacji jednego lub więcej wszechświatów,
  • ilość otrzymywanej energii jest nieskończona,
  • jest uzależniona tylko od liczby i rozmiarów stwarzanych wszechświatów,
  • cywilizację można uznać za nieskończoną, nawet jeśli energia tworzonego nowego wszechświata pochłonie całkowitą energię istniejącego.

Poziomy VI oraz VII w literaturze

Poziomy VI i VII są sporadycznie spotykane w literaturze o charakterze fantastycznonaukowym. Przykładów nie ma zbyt wiele. Do tych nielicznych zalicza się opowiadanie Ostatnie pytanie Isaaca Asimova. Można także tutaj wspomnieć o powieścu Ten, który czuwa u wrót Wszechświata Krzysztofa Wiesława Malinowskiego.

Stephen Baxter jest pisarzem, który w swoich książkach opisuje wiele cywilizacji, które zaliczają się do poziomów VI i VII. Można tutaj spotkać cywilizacją VII poziomu do której należy cywilizacja Konstruktorów. Została ona opisana w Statkach czasu. Z kolei do cywilizacji poziomu VI zalicza się cywilizacja Xeelee. Występuje ona w wielu powieściach cyklu o Xeelee. Także w innych powieściach Baxter wprowadza byty, zdolne do działań odpowiadających cechom cywilizacji typu VI lub VII. Nanawak w książce Adrianny Biełowiec "Misja odrodzenie"(II tomu serii o Kiritianach) jest przedstawicielem VII cywilizacji VII poziomu i opowiada o tym Agrotechowi (człekojaguarowi), na bardzo odległej planecie Tamasul.

Obecny status cywilizacji na Ziemi

Aby określić poziom rozwoju należy wykorzystać określone parametry. W tym celu amerykański astronoma Carl Sagan postanowił zaproponować poniższy wzór. Na jego podstawie określono stopień rozwoju ludzkiej cywilizacji. W tej chwili klasyfikuje się on na etapie 0,72. Wartość ta została podana w skali logarytmicznej. Wskazany poziom został obliczony na podstawie tego, że cywilizacja ludzka wykorzystuje tylko 0,16% całkowitej energii, jaka jest dostępna na Ziemi.

Wzór, który został zaproponowany przez Sagana

Wartość K jest kategorią w skali Kardaszowa, a P jest mocą (w watach) wytwarzaną przez cywilizację. Michio Kaku określa ludzką cywilizację jako typ zerowy, który wprawdzie zaczął wykorzystywać zasoby swojej planety, ale nie potrafi ich kontrolować.

Produkcja energii a skala Kardaszowa (od 1900 roku)

• https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_Kardaszowa

Data opublikowania: 2024-09-07

Autor: Dariusz Wojciech Ptaszyński